ABD’li emekli Korgenaral Ben Hodges . Ukrayna-Rusya gerilimini CNN TÜRK’e değerlendirdi. Rusya'nın yaz aylarında Ukrayna'ya saldırabileceğini söyledi. İşte Hilken Doğaç Boran'ın o röportajı.
Rusya Kırım’da elektronik harp ve SİHA savunma kapasitesini artıyor. Bunun Ukrayna’nın TB2 Bayraktarlara sahip olmasıyla alakası var mı? Hodges: Direkt bağlantılı mıdır bilemem ama Türkiye ve Ukrayna’nın savunma alanında teknoloji geliştirmek için birlikte çalışması çok önemli. İki ülkenin de savunma sanayileri teknoloji uzmanlıklarıyla tanınıyor. Bölgedeki güvenlik ihtiyaçları da bu SİHA’ları gerekli kılıyor.
Ukrayna-Rusya sınırında bir gerilim var bildiğiniz gibi. Rusya askerlerini sınırdan çektiğini, ancak askeri teçhizatlarını çekmediğini açıkladı. Bu hamleyi nasıl yorumlarsınız? Hodges: Savunma bakanı Şoygu’nun açıklamasını dikkat dağıtmak için ortaya atılmış bir “masal” olarak görüyorum. Teçhizat ve lojistik altyapı hala orada. Daha da önemlisi Rusya’nın Karadeniz donanmasının artan varlığı ve baskısı endişe verici. Kerç boğazı hala kapalı. Rusya Azak denizine uluslararası giriş-çıkışı hala engelliyor. Bu hamle dikkati dağıtıp sözde krizin bittiği izlenimini vermek için yapıldı. Bence bu bir mola ve yazın daha fazla hareketlilik göreceğiz.
Peki Rusya neden sınıra on binlerce asker yığdı ve bir anda geri çekmeye başladı? Kırım’da bir içme suyu kıtlığı olduğunu biliyoruz. Gövde gösterisi yaparak Ukrayna’dan taviz almaya çalışıyor olabilirler mi? Hodges: 3 şeyi hesaba katmalıyız. Öncelikle bu süreç 2008’de Rusya’nın Gürcistan’ı işgal etmesiyle başladı ve hala devam ediyor. Batı’nın buna sessiz kaldığını gördüler. Esad rejiminin Başkan Obama’nın 2013’te koyduğu kırmızı çizgileri aşmasına ses çıkartmadığını gördüler. Üstüne 2014’te Ukrayna’yı istila ettiklerinde yaptırım dışında bir karşı hamle görmediler. Bu da bu krizdeki son gelişme diyebiliriz. İkinci olarak, “ani tatbikat” kisvesi altında yapılan askeri yığınağın amacı Cumhurbaşkanı Zelensky’e gözdağı vermek. Ayrıca batıya Rusya’nın istediği her şeyi yapabileceğini kanıtlamak. Çünkü karşılık vermeyeceğimizden eminler. Üçüncü olarak su krizinden bahsettin. Bence bu bir bahane. Krizin olduğu inkar edilemez ama bunun sebebi Rusya’nın Ukrayna’yı istila etmesi. Rusların her zaman yaptıkları gibi bunu bahane olarak kullanıp, yazın Ukrayna’ya yönelik bir harekat düzenleyeceğini düşünüyorum.
Peki Karadeniz’de ne olacak? Rus askerler sınırdan çekiliyor ama Rus donanmasının varlığının daha da arttığını söylediniz. Karadeniz’de gerilim sürecek mi? Hodges: Tabii ki. Şunu unutmayalım, bu yeni bir çatışma değil. Bu yılın başından beri ateşkes olmasına rağmen 25 Ukraynalı asker öldürüldü. Kremlin istediği de bu. “Yaşananlar tatbikattan ibaret”, “her şey sakin” diye düşünelim istiyorlar ama öyle değil. Batı’nın dikkatinin nasıl kolay dağıldığını biliyorlar. Karadeniz’e gereken önemi vermediğimizin farkındalar. Umarım bu durum değişir. Rus savunma bakanının açıklamasına bakarak, Karadeniz donanmasının sonbahara kadar aynı tutumu sürdüreceğini söyleyebilirim.
Ukrayna ve NATO ilişkisini nasıl değerlendiriyorsunuz? NATO’nun bu gerilimdeki rolü ne olmalı? Ukrayna NATO’ya hemen katılır mı? Sizce şu anki lojistik ve askeri teçhizat desteği yeterli mi? Rusya’nın bölgede daha fazla ilerlememesi için ne yapılmalı? Hodges: Öncelikle NATO ve ABD Büyük Karadeniz bölgesi için bir strateji geliştirmeli. Karadeniz haritanın ortasına konmalı, alt köşesine değil. Ancak bu sayede bölgenin ekonomik ve askeri önemini idrak edebiliriz. O zaman Türkiye’nin buradaki önemi de daha belirgin hale gelecektir. Yalnızca Boğazlar yüzünden değil, aynı zamanda bölgedeki etkisi yüzünden. Güney Kafkaslar ve Ukrayna’nın da önemi ortaya çıkacak. Rusya’nın Ukrayna topraklarını nasıl gasp ettiği anlaşılacak. İlk adım strateji geliştirmek. Daha sonra uygun politikalar yürütülebilir.
